Villamanca

Kuartangoko ibai ertzetako herri eta mugetan kontserbatutako toponimoen artean, Villamancak toki horretan villa erromatar baten existentzia eta inguruko lurren ustiapena gogorarazten duela dirudi. Villamanca, Arkamo mendilerroko iparreko hegalean kokaturik eta Gibijo mendilerroaren hegoaldeko hegalak vistan dituela, Marindako ledaniaren barruan zegoen. 1257. urterako, “Villa manca” izenaz agertzen zen. Erromanikoaren edertasunak eta bere elizaren zabaltasunak botere eta […]

Urbina Basabe

Urbina Basabe Marindako ledaniako parte zen, Vadillo ibaiak sortzen duen Kuartangoko bailararen erdian dago. Bere jatorria barruti biribileko oinetxe bat izan zen, bere biztanleak lurralde txiki baten antolatzeko gai ziren jatorri nobleko kokalekua, okupaturiko lurraldean nekazaritza eta abeltzaintza ustiapena zuzenduz eta biztanleen bizitza espiritualaz ere arduratuz. Beti izan zen biztanle gutxiko herria. 1556an “Horbina”ko parrokia […]

Santa Eulalia

Marindako ledanian kokatua, “Santa Eulalia” hagiotoponimoak Santa Eulalian bi herrigune bereizten dira. Biztanle gehien dituena lehen “camino real” izeneko, Arrianotik Baiaranzko bideari jarraituz ibaiaren ondoan kokaturiko auzunea da. Gorago “barrio de la iglesia” dago, nondik aintzinatik, Arkamo mendilerroa igoz, Artaza eta Barronera iristen ziren bide zidorrak ateratzen diren Behek auzunean, mende batzuk lehenago mugimendu handiko […]

Marinda

“Pico Marinda”, 980 metrorekin, Kuartangoko pasaiari nagusitzen zaio bailararen erditik bertatik. Hegoaldeko hegalean hondatutako etxeak aurkitzen dira, gaur ia jendez hustuta, elizako hondakinekin batera. Marinda izen bereko ledaniaren buru izan zen, “Ledania de Abajo” ere deitzen zitzaiona, “Ledania de Arriba” edo Lunakoarekin kontrajarrita. Beheko ledania honen barruan, Marindaz gain, Santa Eulalia,Urbina Basabe eta Villamanca zeuden. […]